14 april 2026
Debat over verslag van de verkenner
Maandagavond 13 april vond in de gemeenteraad van Papendrecht het debat plaats over het verslag van verkenner John Bijl. Namens de SGP voerde fractievoorzitter Ardjan Boersma het woord. Lees hieronder zijn bijdrage.
Bruikbaar voor de raad...
Voorzitter, allereerst wil ik de verkenner, dhr. Bijl, hartelijk bedanken voor zijn werkzaamheden, de gesprekken die hij heeft gevoerd en het adviesrapport dat hij heeft opgeleverd. De gesprekken in de afgelopen weken hebben een mooie en bruikbare analyse en advies voor de raad opgeleverd. Het is belangrijk om de komende tijd echt te investeren in elkaar als raad, als het gaat om elkaar leren kennen, in gezamenlijkheid bouwen aan verantwoordelijk bestuur van de gemeente. Het advies laat zien dat de raad gedeeld urgentiebesef heeft om op een aantal grote thema’s stappen te zetten. Wonen, sociaal domein, leefbaarheid.
In onze brief aan de verkenner hebben wij zelf gepleit voor een kernachtig akkoord, met ruimte voor de raad. Dat zien wij hierin terug. Tegelijkertijd wijs ik er wel op dat het belangrijk is dat er afspraken gemaakt worden hoe het nieuwe college met thema’s als financiën en asiel en migratie wil omgaan. In tegenstelling tot wat het advies suggereert is zeker dat laatste thema (asiel) geen ‘accentverschil’ tussen partijen. Het gebruik van die term doet geen recht aan de complexiteit van dat onderwerp.
...niet bruikbaar voor collegevorming
Voor het verdere proces van de vorming van een nieuw college vinden we het een ingewikkeld advies. Het advies dat wij zondagavond laat ontvingen, roept om eerlijk te zijn bij ons een aantal vragen op. We zien ook de nodige open eindjes. De verkenner adviseert om te komen tot een kerncoalitie van PVV, VVD en CDA. Uit het advies is niet op te maken waarom de verkenner juist tot deze combinatie van partijen is gekomen. Dat wordt nergens beargumenteerd. Ook wordt niet duidelijk hoe er gekomen moet worden tot de door de verkenner voorgestelde vierde wethouder.
De opdracht aan de verkenner vroeg om combinatiemogelijkheden in kaart te brengen. Er wordt nu een combinatie met een getalsmatige meerderheid voorgesteld, maar het is niet duidelijk welke andere combinatiemogelijkheden de verkenner heeft overwogen. Wij vinden het advies op dit punt incompleet. Het advies brengt niet in kaart hoe partijen de onderlinge samenwerking zien.
Wij vinden het ontbreken van gespreksverslagen daarbij een extra gemis, omdat die misschien meer informatie hierover hadden kunnen bieden. In het duidingsdebat bleek dat ten minste één partij bijvoorbeeld samenwerking met de PVV uitsluit. Uit het advies wordt niet duidelijk of er meer partijen zijn die dat vinden. Als je wilt weten welke partijen met elkaar kunnen samenwerken, moet je eerst weten welke partijen in ieder geval niet met elkaar willen samenwerken. Formeren is elimineren, zegt Herman Tjeenk Willink dan…
Het advies wijst er terecht op dat de opgave voor de komende periode niet alleen inhoudelijk van aard is, maar in belangrijke mate ook institutioneel en relationeel. Ik citeer: ‘’De samenstelling van de raad, de omvang van fracties en het te verwachten verloop onder raadsleden vragen om bestuurlijke stabiliteit en organisatorische zorgvuldigheid.’’ Het blijft voor ons echter onduidelijk hoe met dit advies rekening wordt gehouden met deze aandachtspunten.
Ook is het advies, zo heb ik begrepen, blijkbaar niet getoetst bij de drie partijen die de kerncoalitie zouden moeten gaan vormen. En zojuist bleek uit het betoog van het CDA dat deze zich niet in het advies herkent en het advies niet overneemt. Dat maakt dat dit advies ten aanzien van de collegevorming niet uitgevoerd kan worden en er dus een vervolgstap nodig is om te onderzoeken wat er wél mogelijk is.
Tweede termijn
Wat de SGP betreft, gaat er een nieuwe informateur aan de slag die in een snelle, verdiepende tussenfase de opties voor de vorming van een nieuw college verder onderzoekt. Deze informateur zou wat ons betreft als opdracht mee moeten krijgen om te onderzoeken welke rol de PVV in het nieuwe college kan krijgen. Daarbij ligt het wat ons betreft voor de hand dat de informateur nadrukkelijk kijkt naar de rol van de VVD als tweede partij en winnaar van de verkiezingen. Wat ons betreft zou de informateur moeten onderzoeken hoe een nieuw college niets slecht een nipte getalsmatige meerderheid heeft, maar ook breder draagvlak kan krijgen die nodig is om het vier jaar vol te houden.
Aangezien op basis van het verslag geen duidelijkheid is over de exacte positie van andere partijen ten aanzien van onderlinge samenwerking en wat daar precies voor nodig is, kan ik mij voorstellen dat de nieuwe informateur daarom opnieuw met alle partijen spreekt.